NASI ABSOLWENCI - Rafał Matuszewski

NASI ABSOLWENCI - Rafał Matuszewski

Rafał Matuszewski, ukończył Technikum Ekonomiczne w Raciążu w 2006 roku.

Cechy osobowości bohaterki jednej ze swoich powieści oddał Nabokov insynuując, że
„gdyby czyjś wyrok skazał ją na spędzenie całego dnia w bibliotece, już koło południa znaleziono by ją martwą“. Gdyby za jakiekolwiek wykroczenie rzeczywiście skazywano winowajcę na odsiadkę w bibliotece, pewne jest, że Rafał Matuszewski popełniłby tę zbrodnię tak z zapalczywą gorliwością, co i wyszukaną finezją. Cóż bowiem przyjemniejszego dla historyka od ton zakurzonych tomów?
Po zdobyciu laurów I miejsca w XXXII Olimpiadzie Historycznej i ukończeniu Technikum Ekonomicznego zdecydował się Rafał – dla dobra nauk ekonomicznych – nie podążać dalej tą ścieżką, ale poświęcić się (choćby ze względów bezpieczeństwa) studiom nad dawno już umarłymi. Od 2006 roku studiował w Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych Uniwersytetu Warszawskiego historię, filologię klasyczną (głównie starożytną grekę), archeologię i kulturoznawstwo, poświęcając swój wolny czas nie tylko wkuwaniu tabelek z odmianami gramatyki łacińskiej, ale i najróżniejszym aktywnościom „okołonaukowym“ – przewodniczył Kołu Starożytniczemu przy MISH UW, a także Sekcji Antropologii Historycznej Towarzystwa Miłośników Historii, był także członkiem Zarządu tego Towarzystwa (jedno z najstarszych polskich towarzystw naukowych!). Po trzech latach studiów w Warszawie (plus rok akademicki 2008/2009, który spędził – dzięki stypendium Fundacji Herberta Quandta na Uniwersytecie w Konstancji) ukończył z wyróżnieniem i oceną celującą studia magisterskie historii. Rzeczą powszechnie znaną jest, że apetyt rośnie w miarę jedzenia, a że Rafał z pewnością jest gourmet, postanowił kontynuować studia za naszą zachodnią granicą. W 2010 roku otrzymał prestiżowe stypendium DAAD (Niemiecka Centrala Wymiany Akademickiej) na odbycie dodatkowych studiów masterskich na – słynnym dzięki Gaußowi, Planckowi, Bornowi czy Oppenheimerowi (by wymienić jedynie kilku z długiej listy tęgich głów) – Uniwersytecie w Getyndze. Przez dwa lata studiował tam historię starożytną i archeologię klasyczną, pomieszkując w budynku wzniesionym na miejscu dawnego domu braci Grimm (tak, tych od baśni!), i – być może dzięki owemu genius loci – ukończył te studia z wyróżnieniem we wrześniu 2012 roku. Wówczas nadarzyła się sposobność, by wywędrować do jednego z najpiękniejszych niemieckich miast, słynącego z najstarszej (a i znakomitej, bo nieprzerwanie sytuującej się na najwyższych miejscach rankingów) niemieckiej uczelni – Uniwersytetu Ruprechta-Karola w Heidelbergu. Tam przygotowuje Rafał od października 2012 roku swoją rozprawę doktorską. Mimo ciągłych zmian topograficznych nie traci on jednak kontaktu ze swoim macierzystym środowiskiem – w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego „zakotwiczony“ jest projekt badawczy, którego kierownikiem jest Rafał, a na realizację którego zdobył on duży grant z Narodowego Centrum Nauki.
Rafał jest autorem jednej monografii opublikowanej po angielsku, redaktorem trzech dalszych książek (ostatnia z nich – „Somatotes. Cielesność w ujęciu historycznym“ – zawiera teksty najwybitniejszych przedstawicieli polskiej humanistyki), opublikował również (po polsku, angielsku i niemiecku) kilka artykułów naukowych, liczne teksty popularnonaukowe i recenzje, a także przekłady tekstów naukowych z języków nowożytnych. Mimo postępującej starości nie stracił nic ze swej hiperaktywności, bo i czynnie uczestniczy w życiu naukowym (jest m.in. członkiem-juniorem prestiżowego stowarzyszenia niemieckich badaczy antyku: Mommsen-Gesellschaft), i nieprzerwanie pracuje nad kilkoma projektami jednocześnie.
Zarówno same studia, jak i prowadzone przez Rafała badania były możliwe dzięki różnego rodzaju stypendiom (był m.in. kilkukrotnym stypendystą Ministra Szkolnictwa Wyższego i Nauki czy stypendystą Prezydenta m.st. Warszawy) i wyjazdom badawczym (w 2009 r. jako stypendysta Rządu Francuskiego przebywał miesiąc na paryskiej Sorbonie, a w 2012 r. jako stypendysta DAAD w Niemieckim Instytucie Archeologicznym w Atenach). Dzięki grantowi Narodowego Centrum Nauki będzie on prowadził w ciągu najbliższych 2-3 lat badania w Cambridge i w Paryżu (gdzie od października2013 roku będzie doktorantem stowarzyszonym w École des hautes études en sciences sociales).
W swojej pracy koncentruje się on głównie na zagadnieniach związanych ze społeczeństwem, kulturą, prawem i religią Greków od okresu archaicznego (VIII wiek p.n.e.) po schyłek epoki hellenistycznej (I wiek p.n.e.), wykorzystując w swoich badaniach tak źródła literackie (stąd to zamiłowanie do bibliotek), jak i inskrypcje wyryte w kamieniu czy inne artefakty archeologiczne (stąd jego ciągłe pobyty w Atenach i w największych europejskich muzeach). Jego dotychczasowe prace dotyczyły – mówiąc w dużym uproszczeniu – między innymi seksualności i obyczajności Ateńczyków, religii i ciągłości kultowej Argolidy, greckiej rodziny, konsumpcji wina (istotny punkt zainteresowań Rafała, tak w teorii, jak i w praktyce) czy społecznego postrzegania domów publicznych, karczm i domów gry (starożytna wersja kasyna) w Atenach V-IV wieku. Krótko mówiąc – seks, wino i bogowie. Historia to nie tylko wkuwanie dat i faktów, ale nade wszystko odkrywanie i układanie elementów puzzli, które pomogą dojrzeć brud i zapach codziennego życia, pragnienia i emocje starożytnego człowieka, jego wizje świata i wyobrażenie o sensie istnienia. Tym właśnie zajmuje się Rafał i to mimo tego, że w dzisiejszym nowoczesnym świecie, jak kąśliwie zauważył Christian Meier, „historycy są jak sprzedawcy bikini na plaży nudystów“.
Udział Rafała w odkrywaniu tajemnic przeszłości wpisuje się w dorobek naukowy polski, ale także europejski i światowy.
Spośród innych uczniów Rafała wyróżniała wyjątkowa pasja poznawcza, pracowitość i konsekwencja. Jako uczeń był w pełni świadom swoich możliwości i ściśle konkretyzował cele, które chce osiągnąć. Dużą rolę w rozwoju intelektualnym Rafała miał jego udział w przedsięwzięciach Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci i spotkanie z Panem Profesorem Włodzimierzem Lengauerem, pracownikiem Uniwersytetu Warszawskiego i oddanym zdolnej młodzieży społecznikiem wzmiankowanego Funduszu. To Pan Profesor pełnił role mentora i opiekuna Rafała.
Czekając na kolejne odkrycia i publikacje młodego uczonego, absolwenta Technikum w Raciążu, nie kryjemy radości i dumy. I wierzymy, że niejedną tajemnicę Rafał odkryje.

Była wychowawczyni Rafała Matuszewskiego
E. J. Grzegorzewska

>>FOTOREPORTAŻ>>